Phẫu thuật trước khi sinh là một lĩnh vực y học còn khá non trẻ. Mục đích của nó là phẫu thuật cho thai nhi bên trong tử cung của bà bầu. Những phương pháp điều trị như vậy đã cứu sống anh ta hoặc cho anh ta một cơ hội để tránh bị tàn tật nặng sau khi sinh. Chỉ có một số loại tình trạng y tế và dị tật bẩm sinh có thể được điều trị bằng các kỹ thuật phẫu thuật trước khi sinh. Việc lựa chọn phương pháp điều trị này cần có sự cân bằng giữa lợi ích tiềm năng cho thai nhi và nguy cơ biến chứng mỗi lần. Phẫu thuật trong tử cung được thực hiện như thế nào? Chúng được chỉ định trong những trường hợp nào? Các biến chứng là gì?
Phẫu thuật trước khi sinh hay còn gọi là phẫu thuật bào thai là một ngành y học còn khá non trẻ. Các thủ tục phẫu thuật trước khi sinh đầu tiên được thực hiện trên bào thai động vật. Họ cho phép phát triển ban đầu các kỹ thuật phẫu thuật, sau đó được sử dụng trong điều trị bào thai người.
Ca phẫu thuật thành công đầu tiên trong tử cung do bác sĩ Michael Harrison thực hiện vào năm 1981 tại California. Quy trình này bao gồm việc cấy một ống thông đặc biệt (cái gọi là ống thông nước ối) cho phép nước tiểu chảy ra ở thai nhi mắc bệnh thận ứ nước bẩm sinh.
Kể từ đó, đã có sự phát triển và cải tiến chuyên sâu của các kỹ thuật phẫu thuật, cho phép thu được kết quả ngày càng tốt hơn đồng thời giảm nguy cơ biến chứng.
Danh sách các bệnh mà việc sử dụng phẫu thuật trước khi sinh có liên quan đến tiên lượng được cải thiện cũng đang dần mở rộng, so với việc chỉ bắt đầu điều trị sau khi đứa trẻ được sinh ra.
Sự phát triển của phẫu thuật thai nhi song hành với sự cải tiến không ngừng của các phương pháp chẩn đoán trước sinh. Sự sẵn có của các kỹ thuật hình ảnh thai nhi ngày càng tốt hơn cho phép chẩn đoán sớm và chính xác các bệnh lý của thai nhi.
Sự phát triển của chẩn đoán trước khi sinh cho phép dần dần đưa ra các tiêu chí để phân biệt những trường hợp mà can thiệp trong tử cung là có lợi.
Phẫu thuật trước khi sinh: chỉ định điều trị
Hiện nay, hầu hết các bệnh lý của thai nhi đều được chẩn đoán khi khám thai. Tuy nhiên, bạn nên biết rằng chỉ một số trong số đó có thể và nên được điều trị bằng các kỹ thuật phẫu thuật trước khi sinh.
Can thiệp trong tử cung chỉ được thực hiện khi nó có cơ hội đạt được kết quả tốt hơn so với việc thực hiện liệu pháp sau khi sinh.
Vậy những bệnh nào được đưa vào tiêu chuẩn đưa vào loại liệu pháp này?
- Nước thấp
Nước ối quá ít là một dấu hiệu của một trong những thủ tục phẫu thuật đơn giản trước khi sinh, được gọi là truyền dịch ối. Nó bao gồm chọc thủng khoang ối bằng một cây kim đặc biệt và truyền một lượng nước ối thay thế thích hợp.
Bằng cách tương đối dễ dàng này, có thể ngăn chặn các tác động nghiêm trọng của oligohydramnios, bao gồm ví dụ: giảm sản phổi (kém phát triển).
Thủ thuật này chỉ là một loại điều trị triệu chứng, tuy nhiên, nó cho phép kéo dài thời gian mang thai và tăng cơ hội phát triển thích hợp của thai nhi.
- Các khuyết tật ống thần kinh
Một trong những dị tật thường gặp trong phẫu thuật trước khi sinh là thoát vị màng não, hậu quả của tật nứt đốt sống. Trong tình trạng này, cột sống không đóng lại, để tủy sống tiếp xúc và tiếp xúc với nước ối.
Hậu quả của khiếm khuyết là rất nghiêm trọng - chúng bao gồm, trong số những não úng thủy, liệt, rối loạn hệ thần kinh.
Việc đóng khe hở được thực hiện cả trên tử cung mở và sử dụng kỹ thuật nội soi (xem phần 3). Tiên lượng sau phẫu thuật phụ thuộc vào vị trí thoát vị và mức độ tổn thương của tủy sống. Bạn nên biết rằng mặc dù phẫu thuật như vậy làm giảm tác động của sự phát triển của khiếm khuyết, nhưng nó không đảm bảo phục hồi hoàn toàn.
- Khuyết tật tim
Phần lớn các dị tật tim bẩm sinh chỉ cần phẫu thuật sau khi trẻ được sinh ra. Các trường hợp ngoại lệ đối với phẫu thuật trước khi sinh bao gồm, nhưng không giới hạn ở bệnh van tim như hẹp nặng van động mạch phổi hoặc van động mạch chủ. Phẫu thuật là để mở rộng chúng bằng cách sử dụng stent - ống nhỏ cho phép máu chảy qua.
- Khiếm khuyết hệ thống tiết niệu
Tắc nghẽn niệu đạo là tình trạng nước tiểu bị tắc nghẽn. Nó dẫn đến bí tiểu trong thận (thận ứ nước) và thiểu ối (do nước ối được hình thành từ nước tiểu của thai nhi). Một quy trình phẫu thuật liên quan đến việc cấy một ống thông nước ối cho phép nước tiểu thoát ra ngoài và ngăn ngừa tổn thương cho thận.
- U tuyến nang bẩm sinh của phổi
Dị tật có cái tên phức tạp này là sự hình thành các u nang lớn trong phổi, chèn ép các nhu mô bình thường và kìm hãm sự phát triển sinh lý của chúng. Điều trị trong tử cung bao gồm việc cấy một ống thông (tương tự như phần trước), cho phép dòng chảy của các chất chứa trong nang vào khoang ối. Sau đó, phổi có thêm không gian, mở rộng và có thể tiếp tục phát triển.
- Thoát vị hoành
Sự phát triển của thoát vị cơ hoành làm cho các cơ quan trong ổ bụng di chuyển qua lỗ trong cơ hoành đến lồng ngực. Có áp lực lên tim, cấu trúc trung thất và không gian nơi phổi phát triển.
Điều trị trước khi sinh cho khiếm khuyết này bao gồm đặt một quả bóng bơm căng vào khí quản để chặn dòng chảy của chất lỏng trong phổi. Khi ngừng hoạt động, phổi sẽ tăng thể tích, có cơ hội “đẩy lùi” các cơ quan trong ổ bụng và có cơ hội phát triển tốt hơn.
- Khối u
Phẫu thuật cắt bỏ khối u trước khi sinh được thực hiện khi chúng đe dọa đến quá trình mang thai bình thường hoặc tính mạng của thai nhi. Đây là một tình huống tương đối hiếm.
Các khối u được phẫu thuật thường xuyên nhất là u quái xương cùng. Tính năng đặc trưng của chúng là giàu mạch. Một lượng lớn máu bơm vào các mạch khối u tạo thêm gánh nặng cho tim thai và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến suy tuần hoàn. Những trường hợp như vậy cần phải phẫu thuật cắt bỏ khối u.
- Hội chứng dải ối
Hội chứng dải ối có nguy cơ biến dạng nghiêm trọng và thậm chí phải cắt cụt toàn bộ các chi hoặc các mảnh vỡ xa của chúng. Đây là nơi các mảnh màng ối bao bọc xung quanh các bộ phận của thai nhi. Các kỹ thuật phẫu thuật trước khi sinh cho phép cắt và loại bỏ các dải băng trong khi vẫn cho phép thai nhi phát triển bình thường.
- Truyền máu trong tử cung
Lấy máu vào dây rốn của thai nhi là một trong những thủ tục đầu tiên trước khi sinh. Chỉ định chính cho truyền máu trong tử cung là bệnh tan máu ở trẻ sơ sinh, do xung đột huyết thanh học.
Các phương pháp chẩn đoán và ngăn ngừa xung đột huyết thanh hiện có sẵn làm giảm tần suất truyền máu trong tử cung. Tuy nhiên, chúng vẫn là một phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh thiếu máu ở trẻ sơ sinh.
- Đội trộm
Khi liệt kê các chỉ định phẫu thuật trước khi sinh, bệnh lý của song thai, được gọi là Hội chứng truyền máu song thai (TTTS) cũng cần được đề cập.
Bệnh này phát triển ở các thai đơn bào và bao gồm các rối loạn tuần hoàn nhau thai. Kết quả là rò rỉ máu quá nhiều đến một trong các bào thai.
Thai nhi nhận được một lượng máu lớn, có nguy cơ mắc chứng đa ối và suy tuần hoàn. Thai nhi “hiến tặng” có quá ít máu.
Việc sử dụng laser đông máu (đóng) các kết nối mạch máu mang lại cơ hội chữa khỏi cho cả hai thai nhi trong khoảng 60% trường hợp, và ít nhất một trong số đó trên 80%.
Phẫu thuật trước khi sinh - quá trình và kỹ thuật điều trị
Trong lĩnh vực phẫu thuật trước khi sinh, một số kỹ thuật được phân biệt cho quy trình. Mỗi người trong số họ được đặc trưng bởi một phổ ứng dụng khác nhau và nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật khác nhau.
Hiện nay, có xu hướng từ bỏ các thủ thuật phẫu thuật rộng rãi và ngày càng chú trọng vào các kỹ thuật phẫu thuật nội soi và phẫu thuật xâm lấn tối thiểu. Các thủ tục phẫu thuật bào thai cơ bản bao gồm:
- Phẫu thuật mở tử cung
Các thủ tục phẫu thuật trước khi sinh đầu tiên được thực hiện sau khi phẫu thuật mở bụng và cắt tử cung (cắt phần bụng và tử cung) của sản phụ.
Sau khi tiếp cận thai nhi, thủ thuật được tiến hành, sau đó thay nước ối còn thiếu, khâu tử cung và đóng thành bụng. Đó là một ca phẫu thuật rộng rãi với nguy cơ xảy ra một số biến chứng đáng kể. Hiện nay, loại thủ thuật này được thực hiện ngày càng ít và dần được thay thế bằng các kỹ thuật ít xâm lấn.
Các vấn đề cơ bản liên quan đến loại phẫu thuật này bao gồm sự gia tăng đáng kể nguy cơ chuyển dạ sinh non và sự cần thiết phải sinh mổ (cả trong quá trình sinh nở và tất cả những lần sau đó). Các ca phẫu thuật yêu cầu cắt bỏ tử cung thường được thực hiện nhất vào giữa tuần thứ 20 và 30 của thai kỳ.
- Phẫu thuật nội soi
Trước quy mô và nguy cơ biến chứng của thủ thuật mở tử cung, các kỹ thuật phẫu thuật mới, ít xâm lấn đã được tìm kiếm.
Sự phát triển của công nghệ đã cho phép phát triển các phương pháp phẫu thuật nội soi lấy thai, tức là phẫu thuật nội soi thai nhi. Họ có thể thực hiện các thủ thuật bằng cách sử dụng ống soi đặc biệt đưa vào bụng của người mẹ.
Thai nhi được hình dung bằng sự kết hợp của hình ảnh từ camera gắn ở cuối ống soi và các góc nhìn bổ sung từ máy siêu âm.
Phẫu thuật nội soi có liên quan đến nguy cơ sinh non và nhiễm trùng chu phẫu thấp hơn.
Nó cũng cho phép bà bầu phục hồi nhanh hơn.
Kỹ thuật này yêu cầu sự hiện diện của nhân viên có trình độ phù hợp.
Bạn cũng nên biết rằng không phải tất cả các khuyết tật đều có thể được sửa chữa nội soi. Hiện nay, một trong những ứng dụng phổ biến nhất của phẫu thuật nội soi là rối loạn tuần hoàn máu của nhau thai (ví dụ hội chứng trộm cắp - xem điểm 2).
- Kỹ thuật kim
Các thủ thuật ít xâm lấn nhất bao gồm can thiệp được thực hiện bằng kim, dưới sự kiểm soát liên tục của các xét nghiệm hình ảnh (thường là siêu âm). Kỹ thuật này được sử dụng, trong số những kỹ thuật khác. để lấy hoặc truyền nước ối (chọc dò màng ối / chọc dò dịch ối) và để truyền máu trong tử cung.
Phẫu thuật tiền sản - Tiếp theo là gì?
Phẫu thuật trước khi sinh là can thiệp duy nhất cho phép thai nhi hồi phục hoàn toàn chỉ trong một số trường hợp. Thông thường, phẫu thuật trong tử cung là bước đầu tiên trong nhiều giai đoạn điều trị.
Mục tiêu chính của các thủ thuật trước khi sinh là giúp mang thai và chuẩn bị cho thai nhi cho các giai đoạn điều trị tiếp theo.
Một ví dụ điển hình là các khiếm khuyết của hệ tiết niệu, trong đó cấy ống thông ối trước khi sinh là một giải pháp tạm thời, cho phép thận phát triển đúng cách và ngăn ngừa các biến chứng không thể đảo ngược.
Việc chỉnh sửa cuối cùng của khiếm khuyết giải phẫu là nguyên nhân gây ra rối loạn dòng nước tiểu được thực hiện sau khi sinh.
Phẫu thuật trước khi sinh - lợi ích so với rủi ro
Các chỉ định phẫu thuật trước khi sinh được liệt kê ở điểm 2 cho thấy ứng dụng rộng rãi của nó trong các loại bệnh bẩm sinh. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý rằng chỉ một số trường hợp dị tật có thể được phẫu thuật trong tử cung.
Quyết định đủ điều kiện cho một thủ thuật như vậy được đưa ra bởi một nhóm các chuyên gia (bác sĩ sản phụ khoa, bác sĩ sơ sinh, nhà di truyền học, bác sĩ gây mê) với sự tham vấn chặt chẽ của mẹ đứa trẻ.
Sự an toàn và bảo vệ sức khỏe của bà bầu luôn được ưu tiên hàng đầu. Cần phải phân tích kỹ lưỡng nguy cơ biến chứng có thể xảy ra đối với thai kỳ đang diễn ra và sau này.
Một vấn đề đặc biệt cũng là việc thực hiện các kỹ thuật phẫu thuật tiền sản ở trẻ vị thành niên dị tật, trong đó việc xác định giới hạn rủi ro có thể chấp nhận được có thể là một quyết định rất khó khăn.
Tương lai của phẫu thuật trước khi sinh
Sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của phẫu thuật trước khi sinh đặt ra những câu hỏi về tương lai và hướng phát triển của nó. Liệu phẫu thuật bào thai sẽ được thực hiện ở bất kỳ bệnh viện Ba Lan nào? Cơ hội mà ngày càng có nhiều tình trạng và dị tật bẩm sinh sẽ đủ điều kiện để được điều trị như vậy?
Tiến bộ phần cứng và công nghệ rất nhanh chóng. Tuy nhiên, để có thể sử dụng hết tiềm năng này, cần phải có sự chi tiêu tài chính phù hợp và không ngừng nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ y tế. Cũng cần có các thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao để xác định các tiêu chuẩn sử dụng phẫu thuật trước khi sinh trong các nhóm bệnh cụ thể.
Bất chấp sự tiến bộ của công nghệ, việc đưa ra các quyết định về điều trị trước khi sinh bằng phẫu thuật đòi hỏi sự thận trọng và cẩn trọng. Vẫn còn phải tìm kiếm các cách để tránh biến chứng phổ biến nhất của các thủ thuật này, đó là chuyển dạ sinh non.
Cho đến khi các phương pháp phòng ngừa hiệu quả đầy đủ được phát triển, việc sử dụng phẫu thuật trước khi sinh sẽ vẫn còn (với một số trường hợp ngoại lệ) chỉ giới hạn trong việc điều trị các dị tật gây chết người.
Triển vọng phát triển lớn nhất được nhìn thấy trong các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu giúp giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.
Thư mục:
- Phẫu thuật ở bào thai người: tương lai, Alan W. Flake, Tạp chí Sinh lý học, Tập 547, tháng 2 năm 2003, Trang 45-51
- Những tiến bộ trong phẫu thuật bào thai, D. A. L. Pedreira, Einstein (São Paulo) quyển 14 số 1 São Paulo Jan./Mar. 2016
- "Liệu pháp trước khi sinh - những khả năng hiện tại" Krzysztof Preis, https://podyawodie.pl
- Phẫu thuật tử cung - tình trạng nghệ thuật hiện nay - phần II, Piotr Wójcicki, Piotr Drozdowski, Karolina Wójcicka, Med Sci Monit, 2011; 17 (12): RA262-270
Đọc thêm bài viết của tác giả này
-przyczyny-objawy-i-leczenie.jpg)
