Chóng mặt có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau. Chúng có thể do bệnh mê cung, huyết áp quá thấp, chứng đau nửa đầu hoặc do bệnh nhân dùng thuốc. Trong trường hợp chóng mặt thường xuyên, cần phải tiến hành chẩn đoán kỹ lưỡng, bởi vì trước khi điều trị chóng mặt, cần phải tìm ra nguyên nhân gây ra nó. Các loại chóng mặt là gì?
Chóng mặt là một trong những triệu chứng thường gặp ở người bệnh. Chúng có thể do nhiều vấn đề khác nhau gây ra: chóng mặt có thể do rối loạn mê cung, và có thể do huyết áp quá thấp hoặc chứng đau nửa đầu, cũng có thể xảy ra rằng chúng là tác dụng phụ của thuốc bệnh nhân dùng.
Chóng mặt thuộc về một nhóm các vấn đề sức khỏe mà mỗi người sẽ gặp phải vào một thời điểm nào đó trong đời - xét cho cùng, chúng có thể gặp phải ngay cả khi vị trí cơ thể thay đổi quá nhanh (đặc biệt là từ tư thế nằm sang đứng). Tỷ lệ của vấn đề là khá cao - theo thống kê, chóng mặt kéo dài được tìm thấy ở 30% người lớn và lên đến 18% trẻ em.
Trong trường hợp bệnh nhân thường xuyên bị chóng mặt, cần phải tiến hành chẩn đoán kỹ lưỡng - để giảm bớt chứng bệnh này, cần phải phát hiện và sau đó điều trị vấn đề đã dẫn đến họ.
Mục lục
- Chóng mặt - định nghĩa
- Chóng mặt - nguyên nhân
- Chóng mặt - các triệu chứng và các loại
- Chóng mặt - chẩn đoán
- Chóng mặt - điều trị
Để xem video này, vui lòng bật JavaScript và xem xét nâng cấp lên trình duyệt web hỗ trợ video
Chóng mặt - định nghĩa
Chóng mặt có thể xảy ra theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào người gặp phải. Tuy nhiên, có hai loại chóng mặt trong các tài liệu y khoa.
Đầu tiên là chóng mặt toàn thân, đặc trưng bởi thực tế là bệnh nhân có ấn tượng rằng họ đang chuyển động (xoay tròn hoặc quay tròn) trong mối quan hệ với môi trường hoặc ngược lại, rằng môi trường đang quay liên quan đến mình.
Loại thứ hai là chóng mặt không toàn thân, được mô tả là cảm giác mơ hồ không chắc chắn, không ổn định khi đi bộ, kèm theo cảm giác mất thăng bằng.
Chóng mặt - nguyên nhân
Chóng mặt có thể xảy ra khi một người phát triển một số rối loạn chức năng của hệ thống tiền đình, còn được gọi là hệ thống cân bằng. Nó bao gồm mê cung và dây thần kinh tiền đình (cấu thành phần ngoại vi của cơ quan cân bằng), cũng như các nhân tiền đình của thân não, tiểu não, nhân dưới vỏ và các trung tâm vỏ não (là phần trung tâm của cơ quan cân bằng).
Người ta thường chấp nhận rằng chóng mặt toàn thân nói trên bắt nguồn từ rối loạn chức năng của phần ngoại vi của cơ quan cân bằng, trong khi chóng mặt không toàn thân có thể xảy ra trong trường hợp rối loạn chức năng của phần trung tâm của cơ quan cân bằng.
Tất nhiên, có nhiều nguyên nhân gây chóng mặt hơn người ta tưởng. Vấn đề có thể xảy ra do các bệnh tai mũi họng khác nhau - chúng có thể dẫn đến chóng mặt:
- các bệnh về tai ngoài (ví dụ như tích tụ quá nhiều ráy tai trong tai)
- cholesteatoma
- Viêm ống Eustachian
- Bệnh Méniere
- mê cung
- thiệt hại độc hại cho mê cung
- chấn thương tai trong
- tiếp xúc với tiếng ồn mạnh
Tuy nhiên, nguyên nhân của chóng mặt không chỉ bao gồm các bệnh trong lĩnh vực thanh quản quan tâm, mà còn có một số vấn đề về thần kinh, chẳng hạn như:
- rối loạn mạch máu của hệ thần kinh trung ương (ví dụ như cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua)
- viêm dây thần kinh tiền đình
- chấn thương đầu
- bệnh đa xơ cứng
- khối u não (chóng mặt chủ yếu có thể do u thần kinh của dây thần kinh ốc tai)
- động kinh
- đau nửa đầu
Chóng mặt có thể xuất hiện liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác - sự xuất hiện của chúng có thể có lợi, trong số những vấn đề khác, các đơn vị như:
- rối loạn trầm cảm
- tăng huyết áp
- rối loạn lo âu
- hạ huyết áp động mạch
- Rối loạn nhịp tim
- hạ đường huyết
- Suy giáp
- rối loạn giấc ngủ
Đôi khi chóng mặt không hẳn là do bệnh - đôi khi đó là tác dụng phụ của việc người bệnh dùng một số loại dược phẩm.
Các loại thuốc có thể có loại tác dụng phụ này bao gồm:
- thuốc chống trầm cảm (ví dụ: thuốc từ nhóm chất ức chế tái hấp thu serotonin)
- thuốc giãn mạch
- aminoglycoside
- thuốc chống động kinh
- thuốc chống loạn thần
- thuốc ngủ
- thuốc giảm đau
Chóng mặt - các triệu chứng và các loại
Có vẻ như chóng mặt giống nhau ở tất cả mọi người, nhưng trên thực tế không phải như vậy và vấn đề biểu hiện khác nhau ở những bệnh nhân khác nhau, tùy thuộc vào loại chóng mặt mà họ trải qua.
Loại chóng mặt phổ biến nhất là chóng mặt tư thế - người ta ước tính rằng nó là nguyên nhân của 20 đến thậm chí 40% tất cả các trường hợp của vấn đề này.
Một trong những tính năng đặc biệt nhất của chúng là chúng chỉ xuất hiện trong chuyển động. Các cơn co giật của họ kéo dài vài đến vài giây, và có thể kèm theo buồn nôn và nôn.
Bệnh nhân trong giai đoạn chóng mặt tư thế cũng có thể bị rung giật nhãn cầu. Chúng có thể xảy ra trong trường hợp rối loạn chức năng của cả phần ngoại vi và trung tâm của cơ quan cân bằng.
Những bệnh nhân phát triển bệnh viêm mê cung có bản chất chóng mặt hơi khác. Trong trường hợp này, bệnh nhân thường phải vật lộn với chóng mặt rất mạnh, toàn thân và vấn đề đi kèm với các bệnh như rung giật nhãn cầu, nôn mửa và rối loạn thăng bằng. Tuy nhiên, đặc điểm ở đây là bệnh nhân không bị suy giảm thính lực.
Rối loạn mạch máu của hệ thần kinh cũng có thể khiến người bệnh bị chóng mặt. Các triệu chứng - ví dụ như trong trường hợp cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua - không chỉ bao gồm chóng mặt nghiêm trọng mà còn có các rối loạn thần kinh khác, chẳng hạn như liệt thoáng qua, nhìn đôi, rối loạn cảm giác (ví dụ như ở dạng dị cảm) và rối loạn nhịp tim.
Một trong những tình trạng có liên quan nhiều nhất đến chóng mặt là bệnh Méniere. Trong trường hợp của cô, bệnh nhân bị chóng mặt toàn thân, có thể kèm theo ù tai, cảm giác đầy tai, cũng như buồn nôn và nôn.
Ngoài ra, những bệnh nhân mắc bệnh Méniere cũng có thể bị suy giảm thính lực, tình trạng này trở nên trầm trọng hơn với mỗi đợt chóng mặt sau đó và dần dần dẫn đến mất thính lực.
Bệnh nhân bị động kinh và những người bị chứng đau nửa đầu cũng có thể phải vật lộn với chứng chóng mặt. Trong trường hợp trước đây, chóng mặt có thể là biểu hiện chính của cơn co giật động kinh - loại vấn đề này được gọi là động kinh tiền đình.
Nó cũng xảy ra rằng bạn bị chóng mặt dữ dội trước khi cơn động kinh xảy ra (điều này được gọi là hào quang trước cơn động kinh).
Trong trường hợp bệnh nhân bị chứng đau nửa đầu, chóng mặt có thể ở dạng chóng mặt toàn thân và không toàn thân, và thời gian của nó có thể lên đến vài phút, thậm chí vài giờ.
Đến lượt nó, bệnh di căn nguyên là một nguyên nhân có thể gây ra chóng mặt ở người cao tuổi. Nó gây chóng mặt, ngoài ra còn gây rối loạn thăng bằng, rối loạn dáng đi và tăng cảm giác sợ ngã. Chứng lão hóa xảy ra do rối loạn cảm giác sâu và những thay đổi bất thường liên quan đến tuổi tác trong cơ quan cân bằng, thính giác và thị lực.
Chóng mặt - chẩn đoán
Xem xét các nguyên nhân gây chóng mặt có thể khác nhau như thế nào, bạn có thể nhanh chóng đi đến kết luận rằng không dễ để xác định nguồn gốc của nó. Một bệnh nhân với loại vấn đề này thường phải trải qua nhiều loại xét nghiệm chẩn đoán.
Ban đầu, một cuộc phỏng vấn y tế được thực hiện với anh ta - để đưa ra giả định về căn nguyên của chóng mặt, điều quan trọng là phải biết triệu chứng xuất hiện trong những tình huống nào, kéo dài bao lâu và liệu nó có kèm theo bất kỳ bệnh nào khác hay không.
Bệnh nhân cần thực hiện các xét nghiệm cơ bản - đo huyết áp, đo mạch ở cả hai chi trên, cũng như đánh giá mạch cảnh.
Trong chẩn đoán chóng mặt, cũng cần thực hiện kiểm tra thần kinh (đặc biệt chú ý đến sự mất cân bằng có thể xảy ra), cũng như kiểm tra thính giác cơ bản, cũng nên thực hiện kiểm tra nhãn khoa. Sau đó - tùy thuộc vào nguyên nhân nghi ngờ của vấn đề - các xét nghiệm khác nhau có thể được yêu cầu, chẳng hạn như:
- kiểm tra nhiệt lượng (được sử dụng để đánh giá hoạt động của mê cung)
- kiểm tra hình ảnh (chẳng hạn như chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ của đầu)
- điện não đồ
- Siêu âm động mạch cảnh
- các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm (đặc biệt quan trọng trong trường hợp nghi ngờ nguyên nhân gây chóng mặt có thể là các bệnh mạch máu của hệ thần kinh - trong trường hợp này, các thông số được đặt hàng, kết quả không chính xác cho thấy tăng nguy cơ sự cố mạch máu)
- Điện tâm đồ, siêu âm tim (được chỉ định ở những bệnh nhân chóng mặt có thể liên quan đến, ví dụ, loạn nhịp tim)
- electronystagmography (một xét nghiệm để đánh giá chính xác rung giật nhãn cầu)
Chóng mặt - điều trị
Trong điều trị chóng mặt, có ba loại tác động quan trọng - đó là các biện pháp để nhanh chóng chấm dứt chóng mặt, các liệu pháp dựa trên việc loại bỏ các nguyên nhân của nó và các phương pháp giảm thiểu tác động của tổn thương mê cung.
Các chế phẩm được khuyến cáo cho bệnh nhân để ngăn cơn chóng mặt có cơ chế hoạt động khác nhau và thuộc các nhóm thuốc khác nhau - không có một loại thuốc lý tưởng nào có thể giúp ích cho tất cả bệnh nhân, vì vậy đôi khi có thể mất một khoảng thời gian nhất định để chọn một loại thuốc có hiệu quả cho một bệnh nhân nhất định. thời gian.
Các loại thuốc có thể được sử dụng đặc biệt trong điều trị chóng mặt bao gồm:
- thuốc kháng histamine (chẳng hạn như, ví dụ, clemastine và promethazine)
- betahistine
- thuốc đối kháng canxi (ví dụ verapamil, nimodipine)
- benzodiazepine (ví dụ: midazolam, clonazepam)
- hydroxyzine
- thuốc an thần kinh (ví dụ: haloperidol, promazine)
Chẩn đoán chính xác chóng mặt là rất quan trọng vì để loại bỏ nó, cần phải cố gắng khắc phục vấn đề dẫn đến nó. Vì lý do này, việc điều trị chóng mặt có thể rất khác nhau.
Ví dụ, ở những bệnh nhân mắc bệnh Méniere, bệnh nhân đôi khi được khuyên hạn chế lượng chất lỏng và natri, cũng như dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc ngăn chặn thụ thể histamine, và trong trường hợp điều trị bảo tồn không hiệu quả, họ đôi khi phải phẫu thuật.
Trong trường hợp viêm dây thần kinh tiền đình, bệnh nhân chủ yếu được chỉ định các biện pháp cấp cứu để giảm chóng mặt, ngoài ra có thể được dùng các chế phẩm từ nhóm glucocorticoid. Ngược lại, khi nguyên nhân của chóng mặt là động kinh, rối loạn nhịp tim, suy giáp hoặc tăng huyết áp, điều quan trọng nhất là cố gắng đạt được sự cân bằng tốt nhất có thể của khóa học.
Người ta đã đề cập ở trên rằng ở những bệnh nhân đang chống chọi với chóng mặt, các tương tác nhằm mục đích giảm tác động của tổn thương đến hệ thống tiền đình của họ cũng rất quan trọng.
Trong trường hợp này, động tác trị liệu đóng vai trò quan trọng nhất, có thể dẫn đến sự dịch chuyển của các lỗ tai nằm trong các ống dẫn hình bán nguyệt (việc thay đổi vị trí của chúng có thể có tác dụng có lợi do thực tế là các cấu trúc này sẽ không kích thích một số thụ thể nhất định trong quá trình vận động, điều này có thể dẫn đến chóng mặt). Phục hồi chức năng thường xuyên cũng có thể giúp ích cho bệnh nhân - đặc biệt là người cao tuổi.
Nguồn:
- Prusiński A., Phân loại, hình ảnh lâm sàng và điều trị chóng mặt, Polski Przegląd Neurologiczny 2011; 7 (1): 11-19, truy cập trực tuyến
- "Thần kinh học. Sách giáo khoa dành cho sinh viên y khoa", nhà xuất bản khoa học W. Kozubski, P. P. Liberski, ed. II, Warsaw 2014, PZWL Medical Publishing
- Narożny W. và cộng sự: Dịch tễ học về chứng chóng mặt và rối loạn thăng bằng, Diễn đàn Medycyny Rodzinnej 2010, tập 4, số 5, 356–365, truy cập trực tuyến
- Juszczak M., Głąbiński A., Chóng mặt - những vấn đề thực tế được chọn lọc, Aktualn Neurol 2012, 12 (4), trang 251-258, truy cập trực tuyến
Đọc thêm bài viết của tác giả này
